Storm

Stilte

Sereen

Dan langzaam maar zeker

Trekt de wind

Onzichtbare krachten

Rukken met tussenpozen voorbij

Mijn beschutting verankert

Wuivend

Golvend

Net als de zee

Kijk ik naar jou

Zo oer stoer

Zonder geouwehoer

Puur natuur

Als een adem die voorbij loopt

Een maffe gedachte

En een buitengewoon tafereel

Met al die wind

Die je beluistert

Via andere objecten

Zwelt ze definitief aan

Waar komt ze vandaan

En gaat ze naar toe

Een prachtig raadsel

Van moeder aarde

Een symboliek

Van heb ik jou daar

Terwijl ik machteloos staar

Pijnlijk val

Zoetzure klappen

Op elkaars smoelen

Met een hoge mate van intensiteit

Durf ik nu te zeggen

Dat mijn koude eenzame beelden

Niet meer nodig zijn

Als verslavend venijn

Heb ik besloten om daarmee te stoppen

Uitdraaien die negatieve knoppen

En zo kom ik weer met

Die oh zo kwetsbare René op de proppen

Een frisse wind

Een warm avontuur

Vertrouwd

Samen

Onbevangen delen met jou

In liefde voor elkaar

Inclusief emotioneel gevaar

Voel ik me intens veilig en mezelf bij jou

Mijn lief

Dankbaarheid

Voorgedragen via de telefoon aan Anneke op 20 februari 2022

Mijn moedertje is woensdagmiddag 23 maart 2022 even na 12 uur overleden

Wandelen

Samen op pad

Onze levens verweven

In een moment

Van aanwezigheid

Vol overgave

Vertrouwen

Op al onze stappen

Zo vooruit

Achteruit kijkend

Een rijk leven

Jij lief gek mens

Wijsheid als vanzelf delen

Met een lach en een traan

Bij me vandaan

Op zielsniveau

Meer verbonden

Dan ooit

Zonder woorden

Twee mensen

Die elkaar feilloos hoorden

Mogen zijn wie ze zijn

Jij lieverd hebt dat geleefd

En altijd zo belangstellend

Als knellend mooi mens

Vervul jouw innerlijke wens

Ik sta naast je

Gewoon als jouw zoon hou ik zielsveel van jou

Een moment verder nu als extra

Rots in de branding


Jij voelt voor mij als een oeroude wijze eikenbooms

Standvastig en vol van liefde

Grenst jouw natuurlijke bescheidenheid inspirerend langszij een tempeltje

Vol gevuld met sprankelend helend levenswater

Natuurlijk avontuurlijk wil iedereen wel wat van dat magische water

Maar jij bepaald wie verder mag

Jij wordt geleid door wat je al eerder zag

Voorbij ieders vele gepraat herken jij stilte

Soms oorverdovend irritant wil jij uiteraard ook spreken, zoveel heb jij te vertellen lief mens

Kom gerust over jouw veilige grens

Daar waar nog zoveel nieuws valt te beleven en waar jij je kunt en mag zijn wie Frans ten diepste is

Jij wordt gezien en gehoord en je zult merken dat je daar niet voor hoeft te werken

Jouw authentieke wijsheid mijn vriend weet en voelt het al zo lang

Streel jouw hand maar eens langs jouw wang

in jouw schijnbaar nieuwe wereld gaan er poorten als vanzelf open

Je hoeft alleen maar te bewegen

Stap voor stap en alles is er al na jouw eigen oerknal

Welkom thuis!

Uit de kast

Inmiddels ben ik eind twintig en is Saar van een schrijfmaatje mijn vriendin geworden. Zij heeft bovendien haar baan als klinisch psycholoog opgezegd om met mij te kunnen samenwonen in Haarlem. Saar en ik gaan met onze lelijke eend naar de Schotse Hooglanden.

Foto Haadi Souaid

Dit  ‘uitdekast’ avontuur begint met een wonderlijke nieuwe ontmoeting. Na een tip van een vriend van mijn broer bel ik voor het eerst met Sander om een onderhoudsafspraak voor de auto te maken. De telefoon gaat over.

Hij neemt op en begint te praten. Dat is vreemd: ik hoor de klank van mijn eigen stemgeluid. Alsof ik aan de andere kant van de lijn mezelf hoor. Zo bizar en vertrouwd tegelijkertijd. Via die vriend van mijn broer horen wij dat Sander de lelijke-eend expert van Noord-Holland is. Ik ben zo benieuwd naar dit mens.

Voor het gemak hebben we op een centrale plek in een dorp afgesproken. Achteraf blijkt dat hij eerst even wil checken of de klant wel naar zijn zin is voordat hij die meeneemt naar zijn wat later blijkt bijzondere garage.

Zo zeg, denk ik, dat is een mooie man en lekker excentriek. Het klikt direct tussen ons. Saar is terughoudender. Achteraf gezien heeft ze direct door dat Sander als een baksteen voor mij valt. Hij besluit om onze auto in onderhoud te nemen en we spreken een datum af voor een grote vakantiebeurt.

Op de bewuste dag rijd ik naar de garage en raak diep ontroerd. Sander, onze nieuwe monteur, staat te werken aan een auto en heeft overal smeer. Er schalt prachtige klassieke muziek door de garage. Het voelt alsof ik het podium van een theater ben opgereden.

We zijn heerlijk heen en weer aan het ouwehoeren en hebben eenzelfde soort plagende humor. Hij gaat aan de slag met onze auto en uiteindelijk ben ik weer onderweg naar huis met een goedgekeurde ‘vakantieauto’.

De hele vakantie ervaren we geen enkel mankement aan de auto, behalve een klapband omdat ik langs de Schotse kronkelweggetjes over een kei heen rijd. Maar die band is zo verwisseld.

Bij thuiskomst in Nederland volgt er weer een afspraak omdat de accu terugloopt in kracht. Ditmaal is Sander aan het ‘eendenwerk’ in de tuin van zijn ouders. Hij is wat nerveus heen en weer aan het lopen en komt uiteindelijk met een nieuwe accu aanzetten. Terwijl hij deze accu erin zet, vraag ik hem wat hij van mij krijgt. Hij kijkt mij heel ondeugend en verleidelijk aan en zegt: ‘Nou, veertig gulden is oké, hoor.’

Dus ik zeg tegen hem: ‘Ja, maar dat is toch veel te goedkoop?’ ‘Ja,’ zegt hij, ‘inderdaad. Waarom denk je dat je steeds maar zo weinig hoeft te betalen?’ ‘Uh, nou ik zou het eigenlijk niet weten… Je vindt me vast aardig.’ Hij begint hard te lachen en zegt: ‘Ach, wat kan het me ook schelen, ik ben stapelverliefd op jou! Dat wil ik al zolang tegen je zeggen, en nu durf ik het.’ ‘Sjezus, wat zeg je?’

Foto Mental Health America

Wauw, wat gebeurt hier? Alles draait bij mij. Het voelt zeker niet onprettig. Eerder onwennig, want dit heeft een man nog nooit tegen mij gezegd. En shit, ik woon samen met een mooie vrouw. Ik voel me op dit moment zo intens gelukkig. Een energie die ik niet kan beschrijven.

Broederliefde

Mijn broer komt voor een jaartje bij mij wonen. Even bijtanken en z’n balans hervinden. Een turbulente tijd. Hij is een ware levensgenieter maar kan zich ook tijden behoorlijk eenzaam voelen.

Maar goed, het gezamenlijk huishouden draait prima, met dank aan een gezamenlijk rooster. We koken ook voor elkaar. Mijn broer heeft nogal roerige jaren op en om de universiteit achter de rug. Ook vrienden en vriendinnen komen regelmatig over de vloer, wat een heerlijke intensiteit van leven met zich meebrengt.

Mijn leven ervaar ik als rijden in een locomotief. Het kost nogal wat energie om het voertuig op gang te krijgen, maar als hij eenmaal rijdt, dan dendert hij onverminderd voort. Als ik ‘op stoom ben’, dan ben ik niet meer te houden.

Ik ga helemaal op in bijvoorbeeld een plan van mijn broer om voor een periode in Zimbabwe te gaan wonen en werken. Overigens liggen er ook bij mijn broer depressies en stemmingswisselingen op de loer. Helaas kunnen we elkaar niet echt helpen. We weten simpelweg nog te weinig over het fenomeen depressie.

Ik voel me intens dankbaar voor het gezelschap van mijn broer en besluit hem verderop in het jaar op te gaan opzoeken in Afrika, waar hij dan voor een jaar naartoe verhuisd is.

Zoals je inmiddels weet, zit ik qua vliegtickets gebakken. Ik koop verschillende tickets om naar Lilongwe te vliegen. De sport is om zo te reizen dat ik wel weer op tijd terug ben voor mijn eerste werkdag. De tickets kan ik alleen gebruiken als er een plaats in het betreffende vliegtuig beschikbaar is. Logisch: eerst klanten, dan medewerkers. Dus koop ik tickets voor verschillende tussenstops. Zo vergroot ik mijn kans om mee te kunnen vliegen. Is het niet op de ene luchthaven, dan lukt het wel via een andere.

Slapen kan ik lokaal in het dorp waar mijn broer woont. Wat een indrukwekkende aankomst op Lilongwe Airport. Ik zie mijn broer en voel diepe ontroering. We reizen naar het dorp waar hij woont, en mijn broer zit vol verhalen. Heerlijk om naar te luisteren. Van zijn introverte karakter merk ik even helemaal niets.

Bij aankomst worden we verwelkomd door het gezin dat bij Max inwoont en zorgt voor het huishouden en de tuin. Ik vertel aan Max dat ik best wel een ‘slavengevoel’ bij zo’n jong gekleurd gezin krijg. Max legt uit dat als hij ze niet had aangenomen, dit gezin dan niet in zijn levensonderhoud zou kunnen voorzien.

Qua buitenshuis eten is het oppassen geblazen. De Zimbabwanen frituren heel veel, waaronder vlees. Het frituurvet wordt te lang gebruikt en krijgt een ietwat ranzige bitter-zure smaak. Als het gebakken is, wordt het vlees op de balie van een standje neergelegd. Het ruikt heerlijk en ik geniet van de lekkere geur. De ietwat ranzige smaak neem ik dan maar voor lief. De trek wint het van mijn gezond verstand.

Toch zou ik beter moeten weten. Je weet namelijk niet hoelang dat vlees in de warme buitenlucht heeft gelegen. De lokale bevolking is deze manier van eten gewend. Ik dus duidelijk niet en ik ben weken aan de diarree. Het gevaar van uitdroging ligt op de loer. Bizar om achteraf te horen dat de aarde van Zuid-Afrika vol schijnt te zitten met lithium.

Onze eerste trip brengt ons bij de meest indrukwekkende watervallen die ik ooit gezien heb. De Victoriawatervallen zijn adembenemend mooi. We zijn er met een stoomtrein naartoe gereden, een ervaring op zich. Als we vlak in de buurt van die vallende watermassa staan, worden we nat van de nevel die vrijkomt door het watergedonder. Wat is dit genieten geblazen.

Foto Muhammed Ballan

Daarentegen zijn er ook de mensonterende toestanden in Mozambique. We bevinden ons op de grens van Mozambique en Zimbabwe. De regeringsauto’s rijden daar levensgevaarlijk hard over de stoffige wegen, en ze remmen niet af. Er verongelukken voetgangers. Deze ervaringen snijden diep in mijn ziel.

De respectloosheid van de politiek naar de lokale bevolking is zo intens. Ik begrijp nu ook beter hoe corruptie zo in de hand gewerkt wordt. Mijn broer en ik zijn juist begaan met de lokale bevolking. Er is zoveel wijsheid. Toch overheerst ook hier de enorme armoede.

De jonge mensen willen allemaal vrienden met je worden. Zij horen verhalen over rijkdom in Europa en willen ook een kans. Max en ik besluiten een bijdrage te leveren aan de lokale welvaart door een berg te beklimmen en daarvoor dragers in te huren.

En zoals gezegd huurt Max een kok en schoonmaakster in. Zij mogen gratis inwonen en verdienen wat geld om te kunnen sparen. Er wordt zelfs een baby geboren. In een aangrenzend pand is er genoeg ruimte voor het hele jonge gezin.

Als mijn broer niet hoeft te werken of studeren, reizen we ook naar Zambia. We raken met lokale mensen in gesprek en horen verhalen over hoe buitenlandse boeren van hun erf worden verjaagd, waarna dat wordt ingenomen door de locals.

Volgens de bevolking hebben de buitenlandse boeren deze grond oorspronkelijk ingepikt en is nu de tijd aangebroken om die terug te vorderen. De spanningen hangen in de lucht. Tijdens het reizen mogen we meerijden met een van de buitenlandse boerinnen.

De buitenlandse boeren hebben hun eigendommen nog wel maar zijn zich terdege van het feit bewust dat hun land ook teruggevorderd kan worden door de locals. Bij hun woonhuis hebben zij een zwembad zonder zwemwater. Zij hebben het zwembad gevuld met drinkwater omdat ze bang zijn dat de locals ook de drinkwatervoorziening gaan opeisen. Zo verontrustend en ook onze boerin gedraagt zich paranoïde.

Max en ik zijn ook regelmatig in gesprek over onze persoonlijke situatie. ‘Ben je gelukkig?’ ‘Kun je doen wat je belangrijk vindt?’ ‘Hoe bevalt je werk?’ We drinken lekker sterke thee en komen uit op mijn werk voor de KLM en hoe ik het werken daar ervaar.

Vooral de vier mooie reizen naar mijn familie in Albuquerque herinner ik me goed. Vol van de Afrikaanse indrukken keer ik terug naar Nederland, alwaar spannende tijden aanbreken. Ik solliciteer voor een baan in de gezondheidszorg. Ik word dan groepsbegeleider voor oudere mensen met een verstandelijke beperking.

Foto Kerry Carron

Ik kan me nog als de dag van gisteren herinneren dat de sollicitatiecommissie mij de vraag stelde: ‘Waarom wil je stoppen met zo’n goedbetaalde baan en bij ons komen, waar je ongeveer de helft minder verdient?’

Voor mij is het antwoord niet lastig: ‘Ik heb zoveel diepgang ervaren in mijn vrijwilligerswerk. Bij de verschillende sociale organisaties waar ik dat vrijwilligerswerk doe, is er zoveel ruimte voor inhoud en persoonlijke ontwikkeling. Dat is bij de KLM absoluut niet het geval. Alles draait om de winst. Ook prima, maar voor mij is dat zeker niet het enige wat belangrijk is.’

Ademen

Een training van vijf dagen lang: samen ademen met twaalf vrouwelijke metgezellen. In de aanloop naar het gezamenlijk ademen, spreek ik met verschillende intimi over de naderende training. In die gesprekken ervaar ik een soort van voorgevoel.

In de loop van mijn leven heb ik al heel wat intensieve trainingen gevolgd. Op spiritueel vlak ben ik daardoor gegroeid, en toch heb ik altijd het gevoel niet tot mijn allerdiepste kern te komen. Heel confronterend.

Alsof ik, zonder dat ik dat nou bewust wil, altijd de kantjes eraf heb weten te lopen. Degene die het ademavontuur begeleidt, ken ik al een aantal jaren van andere ademavonturen. Ik voel me compleet veilig bij haar.

Ik word me steeds bewuster van de ongekende krachten van bewuste ademhaling. Wel is zij zo vol liefde en overgave dat het me soms benauwt. Het lijkt net alsof mijn leven niet meer mijn eigen ervaring is, maar meer die van haar dominantie.

Het feit dat ik een man ben, maakt haar intens blij. Zij spoort mij extra aan om vooral naar de vijfdaagse te komen. Dit omdat zij snakt naar een man in het gezelschap. Ik voel me vereerd.

Toch ervaar ik ook een druk van: laat het nou niet afweten, dan zijn we namelijk met alleen maar vrouwen over. Behalve dat het financieel een investering vraagt, vind ik het ook lastig mijn ego los te laten.

Ik heb me dus ook wel laten verleiden tot deze ‘kundalini-tsunami’, vijf dagen zeer bewust ademhalen. Je heelt dan anderen en jezelf. Toch moet dit avontuur plaatsvinden. Ik duik er volledig in.

Tussendoor heb ik ’s avonds even contact met mijn partner. Na het avontuur hoor ik van haar dat ik bij dag twee al zweverig en onbereikbaar begon te praten. Alsof ik vanuit een cocon sprak. Mijn ademen zuigt me naar binnen, naar de meest vreselijke plekken in mijn geest. Het lukt me niet om voor deze plekken woorden te vinden.

Na afloop van de vijfdaagse rijd ik samen met mijn maatje naar huis. Na een aantal kilometers rijden durf ik niet verder. In mijn beleving beweegt alles op de snelweg te snel. Mijn maatje neemt het liefdevol over.

Ik word angstiger naarmate ik dichter bij m’n gezin kom. De kloof tussen het ‘ademavontuur’ en terug naar het gezin komen, voelt reusachtig, als een niet te nemen obstakel.

Als ik ben aangekomen op het parkeerterrein achter ons huis, merk ik dat ik in een andere snelheid ben gaan leven. Het ‘ademavontuur’ was een grote ontdekkingsreis naar rustig aan doen. Ik luister en volg mijn ademhaling. Gereset. Maar ik kan de verbinding met de gewone dagelijkse wereld niet meer maken. Heel beangstigend. Maar ja, ik moet toch mijn huis in. Mijn gezin ‘omhelzen’.

En dan gaat alles alsof ik in een rollercoaster terecht ben gekomen. Ik vind geen aansluiting. Mijn kinderen kijken me glazig aan. Of kijk ik glazig? Ze vinden me vreemd doen en herkennen me niet meer.

Dat voelt wel enorm heftig. Wat ik nog niet doorheb, is dat ik na al dat bewuste ademen mezelf rechtstreeks een psychose in geademd heb. José en Arie, mijn beste vriend, besluiten hulp in te schakelen.

Eerst ga ik naar de huisarts, en daarna rechtstreeks naar het ziekenhuis. Gelukkig is het niet nodig om een ambulance in te schakelen. Ik laat me geheel vrijwillig naar de psychiater brengen. Die heeft nog dossiergegevens van 25 jaar eerder, ten tijde van een observatie in een kliniek in verband met een mogelijke depressie.

In die vier weken observatietijd ben ik ook daadwerkelijk gediagnostiseerd als depressief. Die informatie helpt de psychiater in het ziekenhuis met zijn beeldvorming. Hij concludeert: ‘René, je zult af en toe last hebben van je bipolaire stoornis. Maar je bent niet de stoornis.’

Gek genoeg lucht deze diagnose me op. Mijn onrustige geest heeft eindelijk een naam. Omdat ik zo manisch als een deur ben, schrijft de psychiater medicatie voor me uit. Eindelijk geef ik me over.

Ik ben ziek, en ik wil weer beter worden. Het instellen van de medicatie verloopt zeer voorspoedig, in tegenstelling tot de vier weken observatie van heel lang geleden. Ik heb wel tijd nodig om te landen.

De abnormale snelheid en hoeveelheid indrukken gaan enige tijd door. Als ik uiteindelijk weer een stuk mag fietsen, zet ik mijn fiets in de achtste versnelling. Anders ga ik er als een speer vandoor. Wandelen doe ik met mijn bergschoenen. Lekker zwaar van gewicht.

Door het ademen ben ik steeds rustiger geworden, met weinig last van prikkels. Vervolgens ben ik in een mum van tijd ‘skyhigh’ gegaan. En nu gaat het iedere week wat beter. Iedere week voel ik me ietsje rustiger.

Ik slaap vooral weer veel beter en langer. Dat doet wonderen. Een aantal vrienden komt op ziekenbezoek, en ik maar raaskallen. Eigenlijk wil ik al mijn verworven inzichten in één minuut delen.

Langzaam gaat de vaart weer uit mijn intense leven. Ik voel uiteindelijk weer grond onder mijn voeten. Ik ben zo kwetsbaar. Alsof ik transparant ben.

José maakt het boos. Vooral dat de vrouwen niet op tijd hebben geconstateerd dat ik tijdens de workshop in een psychose terecht ben gekomen. Ik ben het helemaal met haar eens.

Pas veel later durf ik toe te geven dat ik deze vrouwen ook dankbaar ben. Ik durf door mijn pantser heen te breken, en ben nu bewuster dan ooit. Mijn ademhaling is mijn innerlijke zuurstof.

Het is ook een gevaarlijk offer geweest. Maar gelukkig leef ik nog. Intenser dan ooit.

Mijn leven moet op de rem

Tot een aantal jaren geleden verloopt mijn leven als in sneltreinvaart. Ruimte en tijd om situaties te verwerken ervaar ik nauwelijks. Laat staan ervan bij te komen. Hoezo op de rem trappen? Ik ben me absoluut niet bewust van het feit dat ik zelf op mijn rem kan trappen. Mijn leven hangt van activiteiten aan elkaar.

Foto Frans Van Heerden

Maar ik vergeet pauzemomenten in te lassen. Ik ben een teaser en pleaser. Als ik echt mijn hart volg en wat minder mijn gedachten mijn leven laat bepalen, dan zie ik beter wanneer iets even kan wachten en wat nu belangrijk is om te doen of laten.

Ik maak mezelf wijs dat ik zoveel doe omdat ik me anders te pletter verveel. Het is leven van het ene uiterste naar het andere, en beide leveren hetzelfde ellendige gevoel van tegenstrijdigheid en niet begrepen worden op. Maar het blijkt in de loop van de tijd dat ik vooral mezelf niet begrijp. Ik zit in een veranderproces maar wil nog te veel controle houden over mijn leven.

Ondertussen voel ik me dusdanig afgestompten verveeld raken dat dat ook mijn privéleven danig beïnvloedt. Ook doordat ik bijvoorbeeld avond na avond naar televisie-programma’s zit te kijken, die voor minstens de helft van de tijd uit zich herhalende reclames bestaat. Mijn geliefde en ik besluiten de televisie de deur uit te doen. Lang leve Netflix en onze laptop. Ik raak weer wat vervuld door inhoud.

Wanneer ik te gespannen ben en me continu zorgen maak over iets of iemand, dan breng ik mijn lichaam in hoogste staat van alertheid. Mijn lichaam wordt zeer gevoelig, en daardoor raak ik makkelijk in paniek. Die angst is voor mij zo ongrijpbaar en eng. Mijn ademhaling wordt te hoog. Ik ga hyperventileren, en er ontstaat een paniekaanval. D

Door deze angstgevoelens lukt mij niets meer. In gesprekken met vrienden blijkt bovendien dat ik met onopgeloste angsten rondloop. Dat ik angst voor de angst heb. Niet genoeg bevestiging krijgen betekent voor mij op den duur een serie opgestapelde onzekerheden.

Foto Mart Production

Die onzekerheden worden angsten. Vervolgens ben ik aan het hyperventileren, kan ik niet meer bij mijn gezonde bron komen en raak ik uitgeput. Dat is een belangrijke reden waarom ik vatbaar ben voor hyperventilatie. Ik leef in een vicieuze cirkel en hol mijzelf ook nog eens uit.

Na lange tijd en door veel oefenen heb ik minder zekerheid nodig van een ander. Zoals mijn beste vriend schrijft: ‘Jouw innerlijke schoonheid behoeft geen zekerheid, die is er gewoon.’ Ik kan genieten van de kassière die opkijkt en glimlacht omdat ze mij weer ziet.

Datzelfde ervaar ik als iemand mij aankijkt. Ik vraag dan regelmatig wat voor leuks die ander heeft meegemaakt. In overleg met mijn vrouw besluit ik ook na 24 jaar te stoppen met het werken in wisseldiensten. Wat een wijs besluit. Ik begin weer rust in mijn lijf te ervaren. Ik word niet meer geleefd door mijn gedachten.

Door alle inzichten die volgen, word ik vrijwel niet meer overvallen door paniekaanvallen. Ik heb wel een extra stuk gereedschap ontwikkeld: minstens tweemaal per dag doe ik een tukkie. Even alles helemaal loslaten.

Meestal ga ik even op de bank liggen. Ik zak dan even tien minuten weg, maar voordat ik echt in slaap val, sta ik op en vervolg mijn weg van die dag. Deze tukkies blijven zorgen voor een natuurlijke rem. Deze onderbrekingen hebben als het ware mijn leven gered. Als ik onder minder spanning sta, dan ervaar ik minder stress…

  • …waardoor mijn angst afneemt
  • …waardoor ik meer dingen zal durven
  • …waardoor ik meer ervaringen opdoe
  • …waardoor ik een voller leven krijg
  • …waardoor ik gelukkiger ben.

Tukkies* ze zouden verboden moeten worden

Tijdens mijn sabbatical krijg ik meer voor elkaar dan op het moment dat ik mijzelf aan het dwingen ben om zestien ballen tegelijk in de lucht te houden. Zo simpel, maar wat een eye-opener.

En wat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek naar rust? Als ik werk en rust met elkaar in balans breng, zal dat mijn hele leven veranderen. Het voelt voor mij als een ware missie, me bewust worden van het belang van rust in mijn leven, naast hard werken en gejaagd zijn.

Werk wordt mijns inziens behoorlijk overgewaardeerd. Dit terwijl rust daarentegen vaak als onbelangrijk wordt afgedaan. En niet alleen als onbelangrijk. Het lijkt zelfs wel alsof rust een slechte naam heeft. Rusten overdag is eng.

Stress en overwerk lijkt te worden gezien als een bewijs van ambitie of toewijding aan het werk. En dan wordt rust algauw gezien als iets verdachts of zondigs. Maar minstens zo opvallend is dat ik vooral bij mijn hardwerkende collega’s merk dat rust ook als oninteressant wordt gezien, als iets onproductiefs.

Voor veel mensen is rust een negatieve ruimte die gedefinieerd wordt door de afwezigheid van werk, en niet als iets wat op zichzelf staat en zijn eigen doel en waarde heeft. Zo boeiend, want voor veel werkende mensen is het probleem: wanneer ben je klaar met werken? Nooit toch?

Zeker nu we altijd en overal met elkaar in verbinding staan, is het moeilijker dan ooit om rust te vinden. Daarvoor betalen mijn werkgever, mijn geliefde en ik een hoge prijs. Overbelasting blijkt tot fouten op mijn werk te leiden.

Natuurlijk, op korte termijn mag het misschien zo zijn dat ik veel voor elkaar krijg door voortdurend aan het werk te zijn, maar ik bereik al snel het punt waarop dat minder oplevert dan ik zou denken. Al binnen een paar maanden word ik namelijk minder productief.

*Wat mij betreft is een tukkie een kort ‘onderbrekingsmoment’ van tien tot twintig minuten waarbij ik mijn ogen dichtdoe. Ik lig of zit dan op een rustige plek.

Hierdoor krijgen mijn lichaam en geest even rust. De tuk vermindert mijn spanning en stress en voelt goed voor mijn gezondheid. Na het doen ervan ben ik meer geconcentreerd en maak ik minder snel fouten.

Mijn productiviteit neemt significant toe. Eerst een emotie toelaten om vervolgens LOS TE LATEN zijn mijn favoriete toverwoorden.

Foto Ron Lach

F*cking studiebol

Ik ben inmiddels twaalf jaar en ga naar het voortgezet onderwijs. Ik kom nog maar net uit klas zes (dat is nu groep acht) en ben als brugklasser opeens weer de jongste.

De eerste maanden voel ik me heel ongemakkelijk en onzeker. Maar ik neem een besluit: ik ga hoge cijfers halen. Dat lukt, met als gevolg dat ik ineens studiebol word genoemd. Eigenlijk vind ik dat helemaal niet erg. Het motiveert me om hoog te blijven scoren.

Helaas zijn er op school niet echt inspirerende leerkrachten. De leerkracht zit meer in mijzelf. Toch is er soms wel een klik. Vooral met mijn docent Nederlands. Hij inspireert me door zijn bevlogenheid waarmee hij spreekt over de Nederlandse taal.

Prachtige betogen kan hij voeren, en mijn medescholieren respecteren hem. Hij weet de klas te boeien. Bij mij ontstaat zo een liefde voor het Nederlands, die zich vooral uit in de vorm van woordspelletjes.

Mijn geschiedenisleraar is een waar verhalenverteller. Niks alleen maar jaartallen stampen: nee, hij leert mij de geschiedenis in een groter verband te ervaren. Hij vergelijkt geschiedenis met een hogere vorm van wiskunde.

Bijzonder aan deze docent is dat hij naast zijn werk als geschiedenisleraar ook nog een bekende kroeg heeft in het dorp waar ik geboren ben. Pikant detail is dat hij z’n tijd ver vooruit is, want hij doet aan partnerruil met onze overburen.

Voor de rest vind ik school vooral zonde van mijn tijd. Ik ervaar een groot gebrek aan enthousiasme en blije gezichten, zowel bij de docenten als de leerlingen.

Wat vind ik het toch lastig om hele dagen netjes op mijn stoel te blijven zitten, terwijl ik liever met m’n twee schoolvrienden zou afspreken om lekker rond te hangen in het bos of in de stad.

In die tijd ben ik, zoals mijn overbuurman tegen mijn moeder vertelt; een brave borst. Een pleaser, ook al besef ik dat dan nog niet. Mijzelf in overlevingsmodus zetten als studiebol en pleaser kost me zoveel energie. De modus zal me in de komende jaren nog veel meer in de weg komen te staan.

Foto Yaroslav Shuraev

Hoe echt ben ik zelf eigenlijk?

Terwijl ik ontspannen in de spiegel zijdelings naar mijn ogen kijk, peil ik de diepte van mijn ziel. ‘René, is dit niet wat zweverig?’

Eigenlijk wil ik gewoon zeggen dat ik zoveel meer ben dan alleen mijn lichamelijke verschijning. Ik accepteer mijn gebreken en het feit dat ik niet volmaakt ben. ‘Als dat maar fout gaat’ is een favoriete uitspraak van mij.

Van fouten kan ik zoveel leren. Ik stop vooral met kritiek uiten op mezelf bij elk klein detail. Het is een verspilling van tijd en energie om mezelf steeds neer te halen. Het levert alleen maar meer negativiteit op.

Door te focussen op de goede dingen in m’n leven, m’n positieve eigenschappen en de lichamelijke kenmerken waar ik wél blij mee ben, bouw ik als het ware aan een fundering van positiviteit.

Mensen om mij heen zien altijd datgene in mij wat ik in mezelf zie.

Dus focus ik op het goede en het mooie. Dat is wat ik uiteindelijk uitstraal naar de wereld. Dat is het plaatje dat anderen zien.

Ook dat ik voldoende aandacht schenk aan mijn gezin. Van mezelf houden is de basis, pas daarna kan ik aan de slag met de ontwikkeling van relaties met anderen.

Ik wil niet op zoek naar een relatie om de leegte in mijzelf op te vullen. Een ander kan tenslotte enkel aanvullen, nooit opvullen.

Het opbouwen en onderhouden van een goede relatie met mezelf is niet altijd even gemakkelijk maar voor mij wel cruciaal.

In de periodes dat ik minder zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld heb en weinig eigenwaarde ervaar, ontbreekt het me meestal aan voldoende ‘zelfliefde’.

Mijn geest kan zo overprikkeld en vertroebeld raken door saboterende gedachten dat houden van mezelf niet meer vanzelfsprekend voor me is.

Dat waar ik op focus groeit. Als ik niet van mezelf hou, vertel ik eigenlijk tegen het universum dat ik het niet waard ben om van te houden. Dat is wat ik uitzend.

Tijd voor handvatten die mij kunnen helpen. Ik…

  • …ga op vaste tijd naar bed, zonder stiekem weer een kwartier of halfuur later te smokkelen

  • …sta op een vast tijdstip op

  • …zorg dat ik spannende situaties vermijd

  • …neem rust en zeg desnoods afspraken af

  • …geef niet in één keer te veel geld uit

  • …elimineer zelfkritiek

  • …ben vriendelijk en positief

  • …laat mijn zorgen los

  • …vertrouw op mezelf

  • …vergeef mezelf

  • …ben eerlijk naar mezelf

  • …ben dankbaar

  • …ontspan

  • …heb plezier en mag glimlachen

  • …zorg voor mijn lichaam

  • …leer om schoonheid te zien

Foto Ryan Arya